İstifa; işçinin tek taraflı, bozucu yenilik doğuran bir irade beyanı ile iş sözleşmesini geleceğe etkili olarak sonlandırmasıdır. Ancak usulüne uygun yapılmayan istifa, işçiyi tazminat alma hakkından mahrum bırakabileceği gibi, işverene tazminat ödeme yükümlülüğü ile de karşılaştırabilir.
1. İstifanın Hukuki Niteliği ve Türleri
Hukuki sonuçları bakımından istifa iki ana kategoriye ayrılır. İşçinin ne alıp ne alamayacağı tamamen bu ayrıma bağlıdır.
Normal İstifa (m.17)
Kişisel nedenlerle (yeni iş, yorgunluk, şehir değişikliği) işi bırakma.
Sonuç: Kıdem tazminatı ALINAMAZ
Haklı Nedenle İstifa (m.24)
Maaş ödenmemesi, mobbing, sağlık sorunları nedeniyle bırakma.
Sonuç: Kıdem tazminatı ALINIR
Haklı neden varken dilekçeye sadece "istifa ediyorum" yazmak, hak kaybına yol açan en büyük usul hatasıdır.
2. İhbar Süresi Yükümlülüğü
Normal istifada işçi, "Yarın gelmiyorum" diyemez. İşverenin yeni personel bulabilmesi için kanunda öngörülen süreler kadar çalışmaya devam etmek zorundadır.
İhbar Süreleri (İş Kanunu m.17)
İhbar süresine uymadan ayrılırsanız, ihbar süresine ait ücreti tutarında işverene tazminat ödemek zorunda kalırsınız.
İhbar süresini çalışarak geçiren işçiye günde en az 2 saat yeni iş arama izni verilmelidir.
3. İstifa Eden İşçi Neleri Alabilir?
| Hak | Normal İstifa | Haklı İstifa | Özel Durumlar |
|---|---|---|---|
| Kıdem Tazminatı | ❌ | ✅ | ✅ (3600 gün, askerlik, evlilik) |
| İhbar Tazminatı | ❌ (Ödeme riski!) | ❌ | ❌ |
| Yıllık İzin Ücreti | ✅ MUTLAK | ✅ MUTLAK | ✅ MUTLAK |
| Ücret/Fazla Mesai | ✅ | ✅ | ✅ |
| İşsizlik Maaşı | ❌ | ✅ (ispatla) | ❌ |
İşçi nasıl istifa ederse etsin, kullanmadığı yıllık izinlerin ücretini son brüt ücreti üzerinden alır. Bu hak hiçbir şekilde gasp edilemez.
4. İstifa Dilekçesi Nasıl Yazılmalı?
İşçilerin en büyük hak kayıpları yanlış yazılan dilekçelerden kaynaklanır.
⚠️ "Görülen Lüzum Üzerine" Tuzağı
İşçi maaşları ödenmediği için ayrılmaktadır ancak dilekçeye "Görülen lüzum üzerine istifa ediyorum" yazar.
Sonuç: Yargıtay'a göre bu beyan bağlayıcıdır. İşçi kıdem tazminatı davasını kaybedebilir.
✅ Doğru Yaklaşım
- • Haklı neden varsa gerçek sebebi yazın
- • "Maaşlarım ödenmediği için..."
- • "Mobbing uygulandığı için..."
- • Kanun maddesine atıf yapın (m.24)
📝 İhtirazi Kayıt
Haklı neden olmasa bile şu ibare eklenmelidir:
5. Özel Durumlar (Kıdem Tazminatı Alınan İstifalar)
1475 sayılı Kanun'un 14. maddesi, bazı özel durumlarda normal istifada bile kıdem tazminatı hakkı tanır.
15 Yıl 3600 Gün
Yaş dışındaki emeklilik şartlarını sağlayanlar
- • 08.09.1999 öncesi sigorta girişi
- • SGK'dan yazı alınması
- • Dilekçeye gerekçe yazılması
Kadının Evlilik İstifası
Resmi nikahtan itibaren 1 yıl içinde istifa
- • Sadece kadın eşe tanınır
- • Nikahtan 1 yıl içinde
- • Boşanıp aynı kişiyle evlenenlere yok
Askerlik İstifası
Muvazzaf askerlik nedeniyle ayrılma
- • Celp kağıdı ibrazı
- • Yazılı bildirim
SGK yazısını almadan önce istifa dilekçesi vermeyin! Önce SGK'dan "Kıdem Tazminatı Alabilir" yazısı alın, sonra dilekçeye ekleyin.
6. Zamanaşımı Süreleri
Tüm işçilik alacakları için zamanaşımı süresi
Kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti ve ücret alacakları bu süre içinde talep edilmelidir.
Sonuç
İstifa, işçi için bir özgürlük alanı olduğu kadar, mali sonuçları ağır olabilen bir hukuki işlemdir. Özellikle haklı neden iddiası varsa, istifa dilekçesinin bir avukat gözetiminde hazırlanması en sağlıklı yoldur.
"Doğru yazılmış bir dilekçe, yılların emeğini kurtarır."
— Av. Mesut İLME
İlgili Mevzuat
- • 4857 sayılı İş Kanunu m.17 (Süreli Fesih)
- • 4857 sayılı İş Kanunu m.24 (İşçinin Haklı Nedenle Feshi)
- • 4857 sayılı İş Kanunu m.27 (Yeni İş Arama İzni)
- • 1475 sayılı İş Kanunu m.14 (Kıdem Tazminatı)