Tedbir Nafakası

TMK, evlilik birliğini ekonomik bir ortaklık olarak tanımlar. Eşlerin bakım, barınma ve geçim yükümlülükleri, boşanma davası açıldığında sona ermez; sadece şekil değiştirir. Bu süreçte ekonomik gücü zayıf olan eşi ve çocukları koruyan geçici mekanizmaya Tedbir Nafakası denir.

1. Tedbir Nafakasının İki Farklı Görünümü

A. Boşanma Davası İçinde (TMK m.169)

"Boşanma veya ayrılık davası açılınca hâkim, davanın devamı süresince gerekli olan, özellikle eşlerin barınmasına, geçimine... ilişkin geçici önlemleri re'sen alır."
— TMK m.169

Ayrı harç gerekmez, boşanma davasının fer'i (eki) niteliğindedir.

B. Bağımsız Tedbir Nafakası Davası (TMK m.197)

"Eşlerden biri, ortak hayat sebebiyle kişiliği, ekonomik güvenliği veya ailenin huzuru ciddî biçimde tehlikeye düştüğü sürece ayrı yaşama hakkına sahiptir..."
— TMK m.197

Davacı, ayrı yaşamakta haklı olduğunu (şiddet, terk vb.) ispatlamak zorundadır.

2. En Kritik Soru: Kusur Önemli Mi?

Yaygın Yanlış Bilgi

"Kusurlu eş nafaka alamaz" düşüncesi yanlıştır. Bu kural Yoksulluk Nafakası için geçerlidir; Tedbir Nafakası için geçerli değildir.

Yargıtay HGK Görüşü:

Tedbir nafakası, evlilik birliğinin devamı süresince eşlerin birbirine bakma yükümlülüğünden kaynaklanır. Boşanma kesinleşinceye kadar taraflar "eş" sıfatını korur. Bu nedenle;

Zina yapan, evi terk eden veya ağır kusurlu eş lehine dahi, ekonomik zorluğa düşmüşse tedbir nafakasına hükmedilebilir.

İstisna: Kusur, nafaka miktarının belirlenmesinde takdiri indirim sebebi olabilir veya hakkın kötüye kullanılması boyutundaysa (TMK m.2) reddedilebilir.

3. Çocuklar İçin Tedbir Nafakası

Müşterek çocukların velayeti tedbiren kime verilmişse, diğer taraf çocukların bakım giderlerine katılmak zorundadır.

Tedbir Nafakası

Dava süresince

İştirak Nafakası

Karar kesinleşince

Çocuklar için tek kriter: "Çocuğun Üstün Yararı". Ebeveyn kusuru dikkate alınmaz!

4. Başlangıç Tarihi ve Miktar Belirleme

Başlangıç Tarihi

Tedbir nafakası dava tarihinden itibaren geçerli olmak üzere bağlanır. Dava 1 yıl sürse bile "dava tarihinden itibaren aylık X TL" denir ve birikmiş nafaka alacağı doğar.

SED Raporu ve Kriterler

Maaş Bordroları

Barınma Giderleri

Enflasyon (TÜİK)

Yaşam Standardı

5. İcra ve Tahsil

Kesinleşme Beklenmez!

Tedbir nafakası kararı "ara karar" niteliğindedir ve verildiği andan itibaren icra edilebilir.

Maaş Haczi

Nafaka 1. sırada. Aylık nafakanın tamamı kesilir.

Tazyik Hapsi

En az 1 aylık güncel borç varsa 3 aya kadar hapis (İİK m.344).

6. Tedbir Nafakasının Sona Ermesi

Tedbir nafakası geçici bir önlem olduğu için şu hallerde sona erer:

Boşanma Kesinleşmesi

Yoksulluk/İştirak nafakasına dönüşür

Davanın Reddi

Tedbir nafakası sona erer

Feragat

Davadan vazgeçilmesi

Ölüm

Taraflardan birinin vefatı

Sonuç ve Değerlendirme

Tedbir nafakası; boşanma sürecinin getirdiği ekonomik belirsizlik ve kaos ortamında, zayıf durumda olan eşi ve çocukları koruyan, sosyal devlet ilkesinin bir yansımasıdır.

"Hukuk, sadece haklı olanı değil, hakkını takip edeni korur."

— Av. Mesut İLME

İlgili Mevzuat

• TMK Madde 169: Geçici Önlemler
• TMK Madde 185-186: Evlilik Birliği Yükümlülükleri
• TMK Madde 197: Birlikte Yaşamaya Ara Verilmesi
• İİK Madde 344: Nafaka Borcunu Ödememe Suçu

Tedbir Nafakası Hakkında Sık Sorulan Sorular

Tedbir nafakası nedir?

Tedbir nafakası, boşanma davası süresince veya haklı sebeplerle ayrı yaşama halinde, ekonomik gücü zayıf olan eşin ve çocukların yaşam standartlarını korumak için verilen geçici nafakadır (TMK m.169, 197).

Kusurlu eş tedbir nafakası alabilir mi?

Evet, alabilir. Yargıtay HGK'ya göre tedbir nafakasında kusur aranmaz. Zina yapan veya ağır kusurlu eş dahi ekonomik zorluğa düşmüşse nafaka alabilir. Kusur sadece miktar takdirinde indirim sebebi olabilir.

Çalışan eş tedbir nafakası alabilir mi?

Evet. Çalışıyor olmak nafakaya engel değildir. Eğer gelir, evlilik içindeki yaşam standardını korumaya yetmiyorsa veya diğer eşin geliri çok yüksekse, çalışan eş lehine de nafakaya hükmedilebilir.

Eşim nafakayı ödemiyor, ne yapmalıyım?

Mahkeme ara kararını alarak İcra Dairesi'nde takip başlatın. Takip kesinleşince maaş/araç haczi yapılabilir. Ödenmezse İcra Ceza Mahkemesi'ne şikayette bulunarak 3 aya kadar tazyik hapsi talep edebilirsiniz.

Boşanma davası açmadan nafaka isteyebilir miyim?

Evet. TMK m.197 uyarınca "Bağımsız Tedbir Nafakası" davası açabilirsiniz. Ancak ayrı yaşamakta haklı olduğunuzu (şiddet, terk vb.) ispatlamanız gerekir.

Tedbir nafakası ne zaman başlar?

Kural olarak dava tarihinden itibaren başlar. Dava 1 yıl sürse bile hakim "dava tarihinden itibaren aylık X TL" diyerek karar verir ve birikmiş nafaka alacağı doğar.

Tedbir nafakası ne zaman biter?

Boşanma kararının kesinleşmesi, davanın reddi, feragat veya taraflardan birinin ölümü halinde sona erer. Kesinleşmeden sonra eş için yoksulluk, çocuk için iştirak nafakasına dönüşür.

Çocuk için tedbir nafakasında kusur önemli mi?

Hayır, hiçbir şekilde önemli değildir. Çocuklar için tek kriter "Çocuğun Üstün Yararı"dır. Ebeveynlerin kusuru nafakayı etkilemez.

Tedbir nafakası kararı için kesinleşme beklenir mi?

Hayır. Tedbir nafakası kararı "ara karar" niteliğindedir ve verildiği andan itibaren icra edilebilir. Kesinleşme beklenmez.

Nafaka miktarı nasıl belirlenir?

Hakim, SED (Sosyal Ekonomik Durum) araştırması yaptırır. Tarafların gelirleri, barınma giderleri, evlilik içi yaşam standardı ve ekonomik koşullar (enflasyon) dikkate alınır.

Tedbir Nafakasının İki Görünümü